Hoe werkt het re-integratieproces (spoor 1 en 2)?
Rechtswijs Als je langdurig ziek bent, is je werkgever verplicht om je actief te helpen bij je terugkeer naar werk. Dat staat in de Wet verbetering poortwachter en in Art. 7:658a BW. Het gaat niet alleen om loon doorbetalen. Je werkgever moet een plan maken, een bedrijfsarts inschakelen, en samen met jou werken aan je herstel. Doet hij te weinig, dan kan het UWV hem een loonsanctie opleggen: tot een jaar extra loon doorbetalen.
Het re-integratieproces kent twee sporen. Spoor 1 is terugkeer bij je eigen werkgever. Spoor 2 is re-integratie bij een andere werkgever. In de praktijk gaat het vaak mis. Werkgevers starten te laat met spoor 2, bieden geen passend werk aan, of houden het re-integratiedossier niet bij. In 68% van de rechtszaken over re-integratieverplichtingen krijgt de werknemer gelijk.
Wat is de Wet verbetering poortwachter en wat zijn de regels bij ziekte?
De Wet verbetering poortwachter is ingevoerd om ervoor te zorgen dat werkgevers en werknemers actief werken aan een terugkeer naar werk. De wet legt beide partijen verplichtingen op. De werkgever moet het voortouw nemen. De werknemer moet meewerken.
Het begint al in de eerste week. Je werkgever meldt je ziek bij de arbodienst of bedrijfsarts. Binnen zes weken maakt de bedrijfsarts een probleemanalyse: wat kun je wel en niet, en wat zijn de verwachtingen voor herstel. Uiterlijk in de achtste week stellen jij en je werkgever samen een plan van aanpak op. Dit plan beschrijft welke stappen jullie gaan zetten om je weer aan het werk te krijgen.
Gedurende de twee jaar dat je ziek bent, moet je werkgever je loon doorbetalen Art. 7:629 BW. In het eerste jaar minimaal 70% van je loon, maar niet minder dan het minimumloon. In het tweede jaar minimaal 70%. Veel cao’s vullen dit aan tot 100% in het eerste jaar. Aan het einde van de twee jaar beoordeelt het UWV of jullie allebei genoeg hebben gedaan. Pas dan kun je een WIA-uitkering aanvragen.
Re-integratie spoor 1: terugkeren bij je eigen werkgever
Spoor 1 is altijd de eerste stap. Je werkgever onderzoekt of je je eigen werk kunt hervatten, eventueel met aanpassingen. Dat kan minder uren zijn, andere taken, een aangepaste werkplek, of een andere functie binnen het bedrijf. De bedrijfsarts adviseert over je belastbaarheid en je werkgever moet daar actief mee aan de slag.
Het is niet aan jou om met voorstellen te komen. De werkgever moet de mogelijkheden in kaart brengen en concreet aanbieden. Daarbij geldt dat de werkgever verder moet kijken dan alleen je eigen afdeling. Als er elders in het bedrijf passend werk is, moet hij dat aanbieden. Een rechter in Midden-Nederland oordeelde in 2024 dat het simpelweg tonen van openstaande vacatures niet genoeg is Rb. Midden-Nederland 2024. De werkgever moet actief onderzoeken en onderbouwen wat er wel en niet kan.
Een belangrijk punt: als je werkgever een vervanger heeft aangenomen terwijl je ziek was, is dat geen reden om je niet terug te laten keren. Jouw recht op terugkeer weegt zwaarder dan de positie van de vervanger. De wet is daar helder over.
Wanneer start re-integratie spoor 2 en wat houdt dit traject in?
Spoor 2 komt in beeld zodra duidelijk wordt dat terugkeer bij je eigen werkgever niet of niet volledig mogelijk is. Dat kan al na een paar maanden het geval zijn. De bedrijfsarts geeft hierover advies. Zodra dat advies er is, moet je werkgever direct actie ondernemen. Wachten tot het tweede jaar is te laat.
Bij spoor 2 schakelt je werkgever een re-integratiebureau in. Dat bureau helpt je bij het vinden van passend werk bij een andere werkgever. Denk aan coaching, sollicitatietraining, en begeleiding bij het zoeken naar vacatures. De kosten zijn voor je werkgever. Het traject moet concreet zijn: er moet een plan liggen met activiteiten, een tijdlijn, en meetbare doelen.
De meest gemaakte fout is te laat beginnen. In een zaak bij de Rechtbank Amsterdam moest een werkgever een jaar langer loon doorbetalen omdat het spoor 2 traject te laat was gestart Rb. Amsterdam 2022. De Rechtbank Midden-Nederland oordeelde in 2026 hetzelfde: ondanks duidelijke signalen dat terugkeer intern niet kon, werd het tweede spoor niet tijdig opgepakt Rb. Midden-Nederland 2026. De boodschap is duidelijk. Zodra het advies er is, moet de werkgever handelen.
Het plan van aanpak bij re-integratie: wat moet er verplicht in staan?
Het plan van aanpak is het centrale document van je re-integratie. Het moet uiterlijk in week acht klaarliggen. Jij en je werkgever stellen het samen op, op basis van de probleemanalyse van de bedrijfsarts. Het plan beschrijft welk werk je gaat doen, hoeveel uren, en op welke manier.
Elke zes weken bespreken jij en je werkgever de voortgang. Dat is verplicht. Van deze gesprekken moet een verslag worden gemaakt. Verandert je situatie? Dan past de bedrijfsarts het advies aan en werken jullie het plan bij. Het plan is geen eenmalig formulier dat in een la verdwijnt. Het is een levend document dat meebeweegt met je herstel.
Na een jaar maak je samen met je werkgever een eerstejaarsevaluatie. Hierin beschrijven jullie wat er tot nu toe is gedaan, wat het resultaat is, en wat het plan is voor het tweede jaar. Als spoor 1 niet tot resultaat heeft geleid, moet in deze evaluatie duidelijk worden dat spoor 2 wordt gestart. Al deze documenten vormen samen het re-integratiedossier. Het UWV beoordeelt dit dossier aan het einde van de twee jaar.
Wat moet je werkgever doen tijdens het re-integratieproces?
De verplichtingen van je werkgever zijn uitgebreid. Hij moet een bedrijfsarts inschakelen, een probleemanalyse laten maken, en samen met jou een plan van aanpak opstellen. Hij moet passend werk aanbieden, regelmatig evalueren, en het re-integratiedossier bijhouden. Bij spoor 2 moet hij een re-integratiebureau inschakelen en de kosten daarvan dragen.
Het gaat niet alleen om de formele stappen. De werkgever moet ook daadwerkelijk investeren in je herstel. Een rechter in Gelderland oordeelde in 2026 dat een werkgever ernstig verwijtbaar had gehandeld door de re-integratie van een zieke werknemer te verwaarlozen Rb. Gelderland 2026. De werknemer kreeg een billijke vergoeding. In Overijssel oordeelde de rechter in 2025 dat zelfs bij beperkte arbeidsmogelijkheden de werkgever actief moet zoeken naar oplossingen Rb. Overijssel 2025. “Er is niets mogelijk” zeggen zonder onderbouwing is niet genoeg.
Jij hebt ook verplichtingen. Je moet meewerken aan je re-integratie, naar de bedrijfsarts gaan, en passend werk accepteren als de arts dat adviseert. Werk je niet mee zonder goede reden? Dan kan je werkgever na een schriftelijke waarschuwing je loon stopzetten.
Loonsanctie: wat als de re-integratie niet goed verloopt?
Cijfers uit de Rechtswijs-database
Als het UWV na twee jaar oordeelt dat je werkgever te weinig heeft gedaan, legt het een loonsanctie op. Je werkgever moet dan maximaal een jaar extra loon doorbetalen. Pas daarna kun je een WIA-uitkering aanvragen. Dit is een krachtig drukmiddel.
Een medewerkster bij een luchtvaartmaatschappij raakte overspannen door een arbeidsconflict. Na twee jaar ziekte leverde haar werkgever de medische documenten te laat aan bij het UWV. De rechter oordeelde dat de werkgever hierdoor de re-integratie had belemmerd. Het loon moest een jaar langer worden doorbetaald Rb. Amsterdam 2022.
In een andere zaak gaf een productiemedewerker met knieklachten aan dat hij zijn zware werk niet meer kon doen. Zijn werkgever regelde een aangepaste werkplek binnen het bedrijf. Het UWV wilde alsnog een loonsanctie opleggen omdat er geen spoor 2 was gestart. De rechter oordeelde dat de werkgever juist had gehandeld, omdat de werknemer intern al een passende oplossing had.
Ben je het niet eens met de bedrijfsarts of met de manier waarop je werkgever de re-integratie aanpakt? Dan kun je een deskundigenoordeel aanvragen bij het UWV Art. 7:629a BW. Dit is gratis en het geeft een onafhankelijk oordeel over de re-integratie-inspanningen. Het UWV kijkt los van wat de bedrijfsarts heeft gezegd. Als het UWV oordeelt dat je werkgever te weinig doet, is dat een sterk signaal. Het is ook een belangrijk document als je later naar de rechter wilt stappen.
Samenvatting
- Je werkgever moet binnen acht weken een plan van aanpak opstellen en actief meewerken aan je re-integratie
- Spoor 1 (terugkeer bij je eigen werkgever) heeft altijd de voorkeur, maar spoor 2 moet op tijd starten als dat nodig is
- Het plan van aanpak wordt elke zes weken geëvalueerd en bijgesteld
- Doet je werkgever te weinig? Het UWV kan een loonsanctie opleggen van maximaal een jaar extra loon
- Vraag een deskundigenoordeel aan bij het UWV als je vindt dat je werkgever niet genoeg doet
- In 68% van de rechtszaken over re-integratieverplichtingen krijgt de werknemer gelijk
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen spoor 1 en spoor 2 re-integratie?
Bij spoor 1 probeer je terug te keren in je eigen functie of een andere passende functie bij je huidige werkgever. Spoor 2 richt zich op het vinden van een nieuwe baan bij een andere werkgever als terugkeer bij je eigen bedrijf niet meer mogelijk is.
Wanneer moet het plan van aanpak voor re-integratie klaar zijn?
Uiterlijk in de achtste week dat je ziek bent, moet je samen met je werkgever een plan van aanpak maken. Hierin leggen jullie schriftelijk vast welke stappen jullie gaan zetten om je weer aan het werk te krijgen.
Mag ik een spoor 2 traject weigeren als ik liever bij mijn eigen werkgever blijf?
Nee, als de bedrijfsarts adviseert om spoor 2 op te starten, ben je verplicht om hieraan mee te werken. Als je weigert, kan je werkgever je loon stopzetten.
Wat zijn de belangrijkste verplichtingen van een werkgever bij ziekte?
De werkgever moet zorgen voor goede begeleiding, een re-integratiedossier bijhouden, de bedrijfsarts inschakelen, en passend werk aanbieden. Als dat intern niet kan, moet hij een re-integratiebureau inschakelen voor spoor 2.
Hoe lang duurt het re-integratieproces?
Het re-integratieproces duurt in principe twee jaar (104 weken). Na deze periode beoordeelt het UWV of jij en je werkgever voldoende hebben gedaan om je weer aan het werk te helpen.
Wat gebeurt er als mijn werkgever niet genoeg doet aan mijn re-integratie?
Als het UWV besluit dat de werkgever te weinig heeft gedaan, kan er een loonsanctie worden opgelegd. De werkgever moet dan maximaal een jaar langer je loon doorbetalen voordat je een WIA-uitkering kunt aanvragen.
Heb ik recht op hulp bij het vinden van een andere baan in spoor 2?
Ja, je werkgever is verantwoordelijk voor de kosten van het spoor 2 traject. Meestal wordt er een gespecialiseerd re-integratiebureau ingehuurd om je te helpen met solliciteren en coaching.
Wat is de rol van de bedrijfsarts in het re-integratieproces?
De bedrijfsarts adviseert over wat je nog wel en niet kunt doen door je ziekte. Op basis van dit medische advies bepalen jij en je werkgever hoe de re-integratie in spoor 1 of spoor 2 eruitziet.
Wil je weten wat dit voor jouw situatie betekent?
Stel je vraag aan Rechtswijs en krijg een onderbouwd antwoord op basis van jouw specifieke situatie, met bronverwijzingen.
Stel je vraag gratis