Ik word ziek door mijn werk. Wie is aansprakelijk?
Rechtswijs Je bent ziek geworden door je werk. Misschien door jarenlang zwaar tillen, door gevaarlijke stoffen, door structurele werkdruk, of door een onveilige werkomgeving. De vraag is: wie betaalt de schade?
De wet legt de bewijslast grotendeels bij je werkgever Art. 7:658 BW. Als jij kunt aantonen dat je ziek bent geworden in de uitoefening van je werkzaamheden, dan is je werkgever aansprakelijk, tenzij hij kan bewijzen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan. In de praktijk betekent dit dat je werkgever moet laten zien dat hij alles heeft gedaan wat redelijkerwijs mogelijk was om de ziekte te voorkomen.
In 54% van de rechtszaken over werkgeversaansprakelijkheid bij beroepsziekte krijgt de werknemer gelijk.
Wanneer is je werkgever aansprakelijk?
Je werkgever heeft een zorgplicht. Dat betekent dat hij verplicht is om maatregelen te nemen die redelijkerwijs nodig zijn om te voorkomen dat je schade lijdt door je werk. Denk aan veilige werkomstandigheden, goede apparatuur, beschermingsmiddelen, en een werkdruk die niet structureel te hoog is.
Als je werkgever die zorgplicht schendt en je wordt daardoor ziek, dan is hij aansprakelijk voor de schade. Het bijzondere aan deze wet is dat de bewijslast is omgekeerd: niet jij moet bewijzen dat je werkgever nalatig was, maar je werkgever moet bewijzen dat hij voldoende heeft gedaan. Dat is een belangrijk voordeel voor werknemers.
Er zijn twee uitzonderingen. Je werkgever is niet aansprakelijk als de schade het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid van jou. En hij is niet aansprakelijk als hij kan bewijzen dat hij alle redelijke maatregelen heeft genomen om de schade te voorkomen.
Fysieke en psychische beroepsziekten
Bij fysieke klachten is het verband tussen werk en ziekte vaak duidelijk. Een bouwvakker die rugklachten krijgt door jarenlang zwaar tillen, een fabrieksmedewerker die gehoorschade oploopt door lawaai, een schilder die vergiftigingsverschijnselen krijgt door oplosmiddelen. In die gevallen is de lijn van werk naar ziekte kort.
Bij psychische klachten, zoals een burn-out, is het lastiger. Je moet aantonen dat de werkdruk structureel te hoog was, dat je werkgever dit wist of had moeten weten, en dat hij onvoldoende heeft gedaan om het te voorkomen. Dat is niet onmogelijk, maar het vergt meer bewijs. Denk aan: mails waarin je klaagt over werkdruk, verslagen van de bedrijfsarts, verklaringen van collega’s, en je eigen administratie van overuren.
Naast de directe werkgeversaansprakelijkheid geldt ook de norm van goed werkgeverschap Art. 7:611 BW. Je werkgever moet zich als goed werkgever gedragen. Als hij signalen van overbelasting negeert, geen actie onderneemt na klachten, of je dwingt om door te werken terwijl je al klachten hebt, kan dat een schending van die norm zijn.
Hoe dit in de praktijk uitpakt
Cijfers uit de Rechtswijs-database
Een medewerker bij een technisch bedrijf raakte tijdens zijn werk gewond aan zijn hand. Hij stelde zijn werkgever aansprakelijk. De rechter keek naar de vraag of de werkgever voldoende veiligheidsmaatregelen had genomen. In dit soort zaken is het cruciaal dat je kunt laten zien welke risico’s er waren en wat je werkgever wel en niet heeft gedaan om die te beperken.
Wat je kunt claimen
Als je werkgever aansprakelijk is, kun je schadevergoeding claimen. Die bestaat uit drie onderdelen: materiele schade (medische kosten, reiskosten, kosten voor hulpmiddelen), inkomensschade (het verschil tussen wat je verdiende en wat je nu krijgt, inclusief toekomstig inkomensverlies), en immateriele schade, ook wel smartengeld (een vergoeding voor pijn, verdriet, en verminderde kwaliteit van leven).
De hoogte van de schadevergoeding hangt af van de ernst van de ziekte, de duur, de gevolgen voor je dagelijks leven, en je inkomensverlies. Bij ernstige beroepsziekten kan het om tienduizenden tot honderdduizenden euro’s gaan.
De verjaringstermijn is vijf jaar na de dag waarop je bekend werd met de schade en de aansprakelijke partij. Wacht dus niet te lang.
Wat je nu moet doen
Leg alles vast. Maak foto’s van de werkomgeving, bewaar e-mails over werkdruk of onveilige situaties, en vraag je huisarts of behandelaar om een verklaring over het verband tussen je werk en je klachten. Meld je ziek bij je werkgever. Je hebt recht op loondoorbetaling Art. 7:629 BW en ontslagbescherming Art. 7:670 BW, ongeacht de oorzaak van je ziekte.
Overweeg om een gespecialiseerde letselschadeadvocaat in te schakelen. Veel letselschadeadvocaten werken op basis van no cure, no pay, wat betekent dat je alleen betaalt als je een vergoeding krijgt. En meld je beroepsziekte bij het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB), zodat het wordt geregistreerd.
Samenvatting
- Als je ziek wordt door je werk, is je werkgever in principe aansprakelijk
- De bewijslast is omgekeerd: je werkgever moet bewijzen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan
- Dit geldt ook bij psychische klachten zoals een burn-out, maar het verband aantonen is lastiger
- Je kunt medische kosten, inkomensverlies, en smartengeld claimen
- Leg alles vast: foto’s, e-mails, verklaringen van artsen
- De verjaringstermijn is vijf jaar
Veelgestelde vragen
Wat is een beroepsziekte?
Een beroepsziekte is een ziekte die je hebt opgelopen door of tijdens je werk. Denk aan een burn-out door structurele overbelasting, rugklachten door zwaar tilwerk, of gehoorschade door lawaai op de werkvloer.
Hoe bewijs ik dat mijn ziekte door het werk komt?
Je moet aantonen dat je schade hebt geleden, dat je die schade hebt opgelopen in de uitoefening van je werkzaamheden, en dat er een verband is tussen het werk en de ziekte. Medische verklaringen en een rapport van de bedrijfsarts helpen.
Is mijn werkgever altijd aansprakelijk als ik ziek word door mijn werk?
Niet altijd. Je werkgever kan aansprakelijkheid ontlopen als hij bewijst dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan, of dat de schade het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid van jou.
Wat kan ik claimen bij een beroepsziekte?
Je kunt schadevergoeding claimen voor medische kosten, inkomensverlies, en immateriële schade (smartengeld). De hoogte hangt af van de ernst van de ziekte en de gevolgen.
Geldt dit ook bij een burn-out?
Ja, een burn-out kan een beroepsziekte zijn als die is veroorzaakt door structurele werkdruk, slechte arbeidsomstandigheden, of nalatigheid van je werkgever. Het verband aantonen is bij psychische klachten wel lastiger dan bij fysieke klachten.
Hoe lang heb ik om een claim in te dienen?
De verjaringstermijn voor werkgeversaansprakelijkheid is vijf jaar na de dag waarop je bekend werd met de schade en de aansprakelijke partij.
Wil je weten wat dit voor jouw situatie betekent?
Stel je vraag aan Rechtswijs en krijg een onderbouwd antwoord op basis van jouw specifieke situatie, met bronverwijzingen.
Stel je vraag gratis