Mag je werkgever vragen wat je mankeert?

Je hebt je ziekgemeld en je werkgever vraagt wat je mankeert. Misschien uit bezorgdheid, misschien uit nieuwsgierigheid, misschien om te beoordelen of je “echt” ziek bent. Het antwoord is simpel: je hoeft het niet te vertellen. Je diagnose is privé.

De wet beschermt je op drie manieren. Het medisch beroepsgeheim Art. 7:457 BW verbiedt artsen om je medische informatie te delen zonder jouw toestemming. De AVG Art. 9 AVG verbiedt je werkgever om gezondheidsgegevens te verwerken. En de beleidsregels van de Autoriteit Persoonsgegevens AP Beleidsregels specificeren precies wat een werkgever wel en niet mag vragen bij ziekte.

Wat je werkgever wel en niet mag vragen

Bij een ziekmelding mag je werkgever je het volgende vragen: wanneer je verwacht weer te kunnen werken, of er lopende afspraken of werkzaamheden zijn die overgenomen moeten worden, of je nog bepaald werk kunt doen ondanks je beperkingen, en of je bereikbaar bent voor de bedrijfsarts.

Je werkgever mag je niet vragen naar: je diagnose of klachten, de aard van je ziekte (fysiek of psychisch), medicijnen die je gebruikt, de naam van je behandelaar, of je onder behandeling bent, en of je ziekte verband houdt met je werk of privesituatie.

Dit onderscheid is geen formaliteit. De Autoriteit Persoonsgegevens handhaaft hier actief op. Werkgevers die medische diagnoses bijhouden in personeelsdossiers riskeren een boete.

Wat mag de bedrijfsarts delen met je werkgever?

De bedrijfsarts is gebonden aan het medisch beroepsgeheim Art. 7:457 BW en de KNMG-richtlijn KNMG-richtlijn. Hij mag je werkgever uitsluitend informeren over: de verwachte duur van het verzuim, de mate van arbeidsongeschiktheid, functionele beperkingen en wat je nog wel kunt, en of de ziekte verband houdt met een arbeidsongeval (zonder de details).

De bedrijfsarts mag niet aan je werkgever vertellen wat je diagnose is, welke behandeling je ondergaat, of welke klachten je hebt. Niet mondeling, niet in een verslag, niet in een e-mail.

In de praktijk gaat dit soms mis. Een bedrijfsarts schreef in een verslag voor de werkgever te gedetailleerd over de beperkingen van een werknemer, waardoor de diagnose makkelijk af te leiden was. Het tuchtcollege gaf een waarschuwing RTG 2021. In een andere zaak deelde een bedrijfsarts informatie die niet nodig was voor de re-integratie. Het tuchtcollege verklaarde de klacht gegrond RTG 2019.

Wat als je zelf je diagnose hebt verteld?

Het kan zijn dat je in een gesprek met je leidinggevende of HR zelf hebt verteld wat je mankeert. Dat mag, het is jouw keuze. Maar het heeft juridische gevolgen: je werkgever mag die informatie niet opslaan in je personeelsdossier en niet gebruiken voor beslissingen over je dienstverband. Vrijwillig vertellen is geen toestemming om de informatie te verwerken in de zin van de AVG.

En je bent nooit verplicht om je diagnose te delen, ook niet als je werkgever erom vraagt of er op aandringt. “Ik ben ziek, de bedrijfsarts beoordeelt mijn situatie” is het enige dat je hoeft te zeggen.

Wat als je werkgever toch je diagnose weet?

Als je werkgever je diagnose kent zonder dat jij het hebt verteld, is er waarschijnlijk iets misgegaan. Er zijn drie mogelijke bronnen.

De bedrijfsarts heeft te veel informatie gedeeld. In dat geval kun je een klacht indienen bij de arbodienst en eventueel een tuchtklacht bij het Regionaal Tuchtcollege. Dit is gratis en je hoeft geen advocaat te hebben.

Een collega of derde heeft het doorverteld. Dit is vervelend maar juridisch lastiger aan te pakken, tenzij die derde ook een geheimhoudingsplicht had (zoals een re-integratiecoach of verzekeraar).

Je werkgever heeft het opgeslagen in je personeelsdossier. In dat geval kun je een verwijderingsverzoek indienen op grond van de AVG. Je werkgever is verplicht om gezondheidsgegevens te verwijderen. Reageert hij niet? Dan kun je een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens.

Hoe vaak wordt het beroepsgeheim geschonden?

Het beroepsgeheim is een van de meest behandelde onderwerpen in het tuchtrecht. De boodschap van de tuchtcolleges is consequent: de bedrijfsarts mag alleen functionele informatie delen. Alles wat verder gaat, is een schending.

Wat kun je doen?

Als je werkgever aandringt op informatie die hij niet mag vragen, hoef je niet in te gaan op die vragen. Verwijs naar de bedrijfsarts. Als je werkgever weigert dat te accepteren, leg het vast en overweeg een klacht bij de Autoriteit Persoonsgegevens.

Als de bedrijfsarts te veel heeft gedeeld, kun je een tuchtklacht indienen bij het Regionaal Tuchtcollege. Dit is gratis en je hoeft geen advocaat te hebben. De gemiddelde doorlooptijd is 7 maanden.

Als je werkgever je medische gegevens heeft opgeslagen, dien een AVG-verwijderingsverzoek in. Je werkgever moet binnen 30 dagen reageren. Doet hij dat niet? Dan kun je naar de Autoriteit Persoonsgegevens.

Samenvatting

• Je werkgever mag niet vragen wat je mankeert. Je diagnose is privé.
• Je hoeft alleen te melden dat je ziek bent, hoe lang het duurt, en of je nog werk kunt doen
• De bedrijfsarts mag alleen functionele beperkingen doorgeven, niet je diagnose
• Je werkgever mag geen gezondheidsgegevens opslaan in je personeelsdossier
• Bij schending: tuchtklacht (gratis) of klacht bij de Autoriteit Persoonsgegevens