Wat is het verschil tussen WGA en IVA?
Rechtswijs Je bent twee jaar ziek geweest en het UWV heeft beoordeeld dat je niet meer volledig kunt werken. Nu krijg je een brief met daarin de letters WGA of IVA. Twee afkortingen die je toekomst bepalen, maar die voor de meeste mensen onduidelijk zijn. Toch is het verschil groot: het gaat om hoeveel geld je krijgt, hoe lang je het krijgt, en wat het UWV van je verwacht. In dit artikel leggen we het verschil helder uit.
Verschil WGA en IVA: wat zijn de belangrijkste verschillen?
WGA en IVA zijn allebei onderdelen van de WIA, de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen. De WIA is de wet die regelt wat er financieel gebeurt als je na twee jaar ziekte nog steeds niet volledig kunt werken Art. 4 WIA.
Het grote verschil draait om een kernvraag: is jouw arbeidsongeschiktheid blijvend, of is er nog een kans dat het beter wordt?
Als het UWV oordeelt dat je volledig en duurzaam arbeidsongeschikt bent, krijg je een IVA-uitkering (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten). Volledig betekent dat je 80% of meer van je verdienvermogen bent kwijtgeraakt. Duurzaam betekent dat er geen of nauwelijks kans op herstel is Art. 47 WIA.
In alle andere gevallen, dus als je gedeeltelijk arbeidsongeschikt bent (35-80%) of volledig maar niet duurzaam, krijg je een WGA-uitkering (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten) Art. 5 WIA.
Het onderscheid heeft grote gevolgen. Bij de IVA krijg je een hoger percentage van je loon, heb je geen sollicitatieplicht en wordt je uitkering niet herbeoordeeld. Bij de WGA is het percentage lager, word je geacht te zoeken naar werk dat je nog wel kunt doen, en kan je uitkering in de loop der tijd veranderen.
Wanneer heb je recht op een IVA-uitkering?
Voor een IVA-uitkering moet je aan twee voorwaarden voldoen. Ten eerste moet je 80 tot 100 procent arbeidsongeschikt zijn. Dat betekent dat je door je ziekte of beperking minder dan 20 procent van je oude loon kunt verdienen. Ten tweede moet die situatie duurzaam zijn: er mag geen realistisch vooruitzicht op herstel bestaan.
Dat tweede punt is waar de meeste discussies over gaan. Het UWV laat een verzekeringsarts beoordelen of er nog behandelmogelijkheden zijn. Als die arts vindt dat er nog een kans is dat je beter wordt, ook al is die kans klein, krijg je geen IVA maar een WGA-uitkering. De Centrale Raad van Beroep heeft in meerdere uitspraken bevestigd dat zelfs bij chronische klachten een WGA-uitkering terecht kan zijn als er nog behandelopties bestaan CRvB 2025.
Bij een IVA-uitkering ontvang je 75% van je laatstverdiende loon (tot het maximumdagloon). Je hebt geen sollicitatieplicht en geen re-integratieverplichting. De uitkering loopt in principe door tot je pensioenleeftijd.
WGA-uitkering: voor wie is deze uitkering en hoe werkt het?
De WGA is bedoeld voor twee groepen. De eerste groep is gedeeltelijk arbeidsongeschikt: je kunt minder verdienen dan voorheen, maar niet alles is weg. Je zit tussen de 35% en 80% arbeidsongeschiktheid. De tweede groep is volledig arbeidsongeschikt (80-100%), maar niet duurzaam. Er is nog een kans op verbetering.
De WGA-uitkering kent drie fasen. In de eerste fase krijg je een loongerelateerde uitkering. Die is vergelijkbaar met een WW-uitkering en bedraagt de eerste twee maanden 75% en daarna 70% van je laatstverdiende loon Art. 49 WIA. Hoe lang deze fase duurt, hangt af van je arbeidsverleden Art. 54 WIA. Elk jaar dat je hebt gewerkt, telt voor een maand uitkering.
Na de loongerelateerde fase volgt de tweede fase. Als je dan minstens 50% van je resterende verdiencapaciteit benut, krijg je een loonaanvullingsuitkering: 70% van het verschil tussen je oude loon en wat je nog kunt verdienen. Benut je die capaciteit niet, dan val je terug op de vervolguitkering. Die is een percentage van het minimumloon en kan een flinke inkomensdaling betekenen.
Bij de WGA verwacht het UWV dat je actief werkt aan je re-integratie. Je hebt een sollicitatieplicht voor het deel dat je nog wel kunt werken. Het UWV kan je ook oproepen voor herbeoordelingen.
Hoeveel uitkering krijg je bij WGA of IVA?
De hoogte van je uitkering verschilt aanzienlijk tussen de twee regelingen.
Bij een IVA-uitkering krijg je altijd 75% van je WIA-maandloon. Dit bedrag is stabiel en verandert alleen als het maximumdagloon wordt aangepast. Je hoeft niets te doen om dit bedrag te behouden.
Bij een WGA-uitkering is het ingewikkelder. In de loongerelateerde fase begint het op 75% en daalt het na twee maanden naar 70%. Hoeveel je daarna krijgt, hangt af van hoeveel je werkt naast je uitkering. Werk je voldoende, dan wordt je inkomen aangevuld. Werk je niet of onvoldoende, dan kun je terugvallen op het minimumloon.
Een rekenvoorbeeld maakt het concreet. Stel dat je laatstverdiende loon 3.000 euro bruto per maand was. Bij een IVA-uitkering ontvang je 2.250 euro bruto. Bij een WGA-uitkering in de loongerelateerde fase ontvang je na twee maanden 2.100 euro bruto. Na de loongerelateerde fase hangt het af van je werksituatie.
Wat betekent volledig en duurzaam arbeidsongeschikt voor de wet?
De beoordeling of iemand “duurzaam” arbeidsongeschikt is, vormt het hart van het verschil tussen WGA en IVA. En het is ook het punt waar de meeste juridische geschillen over gaan.
De verzekeringsarts van het UWV kijkt naar je medische situatie op de beoordelingsdatum. De kernvraag is: is er een meer dan geringe kans dat je belastbaarheid binnen een jaar of op langere termijn verbetert? Als het antwoord ja is, ben je niet duurzaam arbeidsongeschikt en krijg je WGA.
In de praktijk leidt dit vaak tot teleurstellende uitkomsten. Mensen met ernstige, chronische aandoeningen krijgen toch een WGA-uitkering omdat de verzekeringsarts vindt dat er nog een behandeling mogelijk is. Een werknemer met chronische depressie kreeg bijvoorbeeld geen IVA omdat de arts vond dat therapie nog tot verbetering kon leiden CRvB 2025. In een andere zaak oordeelde de rechter dat een werknemer die al jarenlang volledig arbeidsongeschikt was, toch in de WGA thuishoorde omdat er nog behandelmogelijkheden bestonden CRvB 2025.
Maar het kan ook andersom. In een recente zaak had een werknemer alle behandelingen doorlopen zonder resultaat. De rechtbank oordeelde dat het UWV onvoldoende had onderbouwd waarom er nog herstelkans was en kende alsnog een IVA-uitkering toe Rb. Midden-Nederland 2025.
Hoe vaak krijgt de werknemer gelijk?
Cijfers uit de Rechtswijs-database
Een bouwvakker kon door ernstige klachten helemaal niet meer werken en kreeg van het UWV een WGA-uitkering. Hij was het hier niet mee eens, omdat hij wist dat zijn gezondheid nooit meer zou verbeteren. Tijdens de rechtszaak gaf het UWV hem alsnog gelijk en erkende dat zijn situatie duurzaam was. Hij ontvangt nu de hogere IVA-uitkering waar hij recht op had CRvB 2026.
In een andere zaak vocht een zorgmedewerker jarenlang voor een IVA-uitkering na een afwijzing door het UWV. De rechter oordeelde uiteindelijk dat de WGA-uitkering terecht was omdat er nog behandelmogelijkheden bestonden. Wel kreeg de werknemer een schadevergoeding omdat de procedure veel te lang had geduurd CRvB 2025.
De cijfers laten zien dat het niet makkelijk is om via de rechter van WGA naar IVA te komen. Maar het is zeker niet onmogelijk, vooral als je kunt aantonen dat alle behandelingen zijn uitgeput.
Wat kun je doen als je het niet eens bent met de beslissing?
Als je vindt dat je ten onrechte een WGA-uitkering hebt gekregen in plaats van IVA, heb je verschillende mogelijkheden.
De eerste stap is bezwaar maken bij het UWV. Dat moet binnen zes weken na de beslissing. In je bezwaarschrift leg je uit waarom je vindt dat je arbeidsongeschiktheid duurzaam is. Verzamel brieven en rapporten van je behandelend artsen die bevestigen dat er geen realistisch vooruitzicht op herstel is.
Wordt je bezwaar afgewezen, dan kun je in beroep bij de rechtbank. De rechter laat vaak een onafhankelijke medisch deskundige naar je situatie kijken. Deze deskundige beoordeelt of de verzekeringsarts van het UWV de juiste conclusie heeft getrokken.
Daarnaast kun je op elk moment een herbeoordeling aanvragen als je gezondheid verslechtert. Als na verloop van tijd blijkt dat behandelingen niet aanslaan en je situatie niet verbetert, kan het UWV alsnog besluiten om je WGA-uitkering om te zetten naar IVA.
Vraag ook je behandelend arts om een duidelijke, schriftelijke verklaring over je prognose. Hoe concreter de medische onderbouwing, hoe sterker je bezwaar of beroep staat. Een recente uitspraak laat zien dat een goed onderbouwd medisch dossier het verschil kan maken Rb. Midden-Nederland 2025.
Samenvatting
- De WIA kent twee uitkeringen: WGA (nog kans op herstel) en IVA (volledig en duurzaam arbeidsongeschikt)
- Voor IVA moet je 80-100% arbeidsongeschikt zijn zonder realistisch vooruitzicht op herstel
- Een IVA-uitkering bedraagt 75% van je laatstverdiende loon, zonder sollicitatieplicht
- Een WGA-uitkering begint op 70% en kan dalen als je onvoldoende werkt naast je uitkering
- In 30% van de rechtszaken over IVA-toekenning krijgt de werknemer gelijk
- Je kunt bezwaar maken bij het UWV en daarna in beroep bij de rechtbank
- Een herbeoordeling aanvragen kan altijd als je gezondheid verslechtert
Veelgestelde vragen
Wat is het grootste verschil tussen WGA en IVA?
Het verschil zit in de kans op herstel. Je krijgt IVA als je niet of nauwelijks meer kunt werken en dit ook niet meer gaat veranderen. WGA is voor mensen die nu niet kunnen werken, maar in de toekomst misschien wel weer.
Hoeveel procent van mijn loon krijg ik bij een IVA-uitkering?
Bij een IVA-uitkering krijg je 75% van je laatstverdiende loon, tot een maximumbedrag. Omdat je niet meer kunt werken, blijft dit percentage gelijk zolang je aan de voorwaarden voldoet.
Mag ik werken als ik een WGA-uitkering heb?
Ja, werken met een WGA-uitkering wordt zelfs aangemoedigd. Hoe meer je werkt, hoe hoger je totale inkomen meestal is, omdat je een deel van je verdiensten mag houden bovenop je uitkering.
Wanneer ben je 80 tot 100 procent arbeidsongeschikt?
Je valt in deze categorie als je door ziekte minder dan 20% van je oude loon kunt verdienen. Het UWV bepaalt daarna of dit blijvend is (IVA) of dat er nog kans is op herstel (WGA).
Kan een WGA-uitkering worden omgezet naar een IVA-uitkering?
Ja, dat kan als je gezondheid verslechtert en de kans op herstel wegvalt. Je kunt dan zelf een herbeoordeling aanvragen bij het UWV om te laten toetsen of je recht hebt op IVA.
Hoe lang heb ik recht op een WGA-uitkering?
De duur van de eerste fase (loongerelateerde uitkering) hangt af van je arbeidsverleden. Daarna volgt een vervolguitkering of loonaanvullingsuitkering die kan doorlopen tot je de pensioenleeftijd bereikt.
Is een IVA-uitkering altijd definitief?
In principe wel, maar het UWV kan je altijd oproepen voor een controle. Als blijkt dat je medische situatie onverwacht toch sterk is verbeterd, kan de uitkering worden aangepast.
Wat gebeurt er als ik minder dan 35 procent arbeidsongeschikt ben?
Als je minder dan 35% arbeidsongeschikt bent, krijg je geen WIA-uitkering. Je blijft dan meestal in dienst bij je werkgever of je moet via het UWV op zoek naar passend werk.
Wil je weten wat dit voor jouw situatie betekent?
Stel je vraag aan Rechtswijs en krijg een onderbouwd antwoord op basis van jouw specifieke situatie, met bronverwijzingen.
Stel je vraag gratis