Hoe dien ik een tuchtklacht in tegen een arts?

Je bent ontevreden over een arts en overweegt een klacht bij het tuchtcollege. Misschien is er een fout gemaakt tijdens een behandeling. Misschien heb je het gevoel dat de arts niet naar je heeft geluisterd, of dat er beslissingen zijn genomen zonder goede uitleg. Die gevoelens zijn begrijpelijk. Het medisch tuchtrecht is er precies voor dit soort situaties: om te laten beoordelen of een arts heeft gehandeld zoals je mag verwachten Art. 47 Wet BIG.

Een tuchtklacht is geen lichte stap. Het is een formele procedure bij een onafhankelijk college van juristen en artsen. Het doel is niet om geld te krijgen. Het doel is om de kwaliteit van de zorg te bewaken. Als het college oordeelt dat de arts onzorgvuldig heeft gehandeld, kan het maatregelen opleggen. Die variëren van een waarschuwing tot doorhaling uit het BIG-register.

Wanneer heeft een tuchtklacht tegen een arts kans?

Het tuchtcollege beoordeelt of een arts heeft gehandeld volgens de professionele standaard. De kernvraag is steeds: heeft deze arts gedaan wat een redelijk bekwame arts in dezelfde situatie zou doen? Niet elke onvrede over een behandeling leidt tot een gegronde klacht. Maar er zijn situaties waarin een tuchtklacht duidelijk kansrijk is.

Een arts heeft een diagnose gemist die hij had moeten opmerken. Een arts heeft een operatie uitgevoerd zonder de risico’s goed uit te leggen. Een arts heeft je medisch dossier niet bijgehouden of geen aantekeningen gemaakt. Een arts heeft je doorverwezen naar een behandeling die niet bij je klachten paste, zonder overleg. Of een arts heeft informatie uit je dossier gedeeld met derden zonder jouw toestemming.

Er zijn ook situaties waarin een tuchtklacht minder kans maakt. Als je het simpelweg niet eens bent met de diagnose of de behandelkeuze, is dat nog geen tuchtrechtelijke fout. Een arts mag tot een ander oordeel komen dan jij verwacht. Wat telt is of hij zorgvuldig tot dat oordeel is gekomen. Onvriendelijke bejegening of een vervelend gesprek is vervelend, maar valt meestal niet onder het tuchtrecht. Dat hoort eerder bij de klachtenfunctionaris van het ziekenhuis of de praktijk.

Wie mag een tuchtklacht indienen?

Je moet een rechtstreeks belang hebben bij het handelen van de arts Art. 65 Wet BIG. In de praktijk betekent dit dat je de patient bent die door de arts is behandeld. Ben je nabestaande van een overleden patient, dan kun je in veel gevallen ook een klacht indienen. Hetzelfde geldt voor ouders of voogden van minderjarige patienten.

Het tuchtcollege toetst streng wie mag klagen. Een vriend, collega of buurman die vindt dat jouw arts iets fout heeft gedaan, kan niet zomaar namens jou een klacht indienen. Die persoon moet zelf een eigen belang hebben bij het medisch handelen. Naast patienten en nabestaanden kan ook de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) een klacht indienen. Dat gebeurt meestal bij ernstige misstanden.

De verjaringstermijn is tien jaar. Je kunt dus tot tien jaar na het voorval een klacht indienen. Maar wacht niet te lang. Hoe meer tijd er verstrijkt, hoe lastiger het wordt om feiten te reconstrueren en bewijzen te verzamelen.

Hoe werkt de procedure bij het Regionaal Tuchtcollege?

De procedure begint met een klaagschrift. Je stuurt dit naar het Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg in de regio waar de arts woont of werkt. Er zijn drie regionale tuchtcolleges in Nederland: Amsterdam, Den Bosch en Zwolle. Op de website van het Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg kun je het juiste college opzoeken en het klachtformulier downloaden.

In je klaagschrift beschrijf je wat de arts heeft gedaan of nagelaten. Wees zo concreet mogelijk. Noem data, beschrijf gesprekken en verwijs naar documenten. Voeg je bewijsstukken toe: brieven van de arts, uitslagen, je medisch dossier of verslagen van andere artsen die je hebben gezien. Hoe beter je klacht is onderbouwd, hoe serieuzer het college je zaak neemt.

Het griffierecht bedraagt 50 euro. Je betaalt dit bij het indienen van je klacht. Na ontvangst toetst het college eerst of je klacht voldoet aan de formele eisen. Is je klacht niet-ontvankelijk of overduidelijk ongegrond, dan kan het college de zaak zonder zitting afwijzen. Voldoet je klacht aan de eisen, dan krijgt de arts de gelegenheid om schriftelijk te reageren. Daarna volgt meestal een mondelinge zitting. Het college doet uitspraak binnen twee maanden na de zitting Art. 69 Wet BIG.

Welke maatregelen kan het tuchtcollege opleggen?

Als het tuchtcollege je klacht gegrond verklaart, legt het een maatregel op Art. 48 Wet BIG. De maatregelen zijn oplopend in zwaarte.

De lichtste maatregel is een waarschuwing. Dit is een formele tik op de vingers. De waarschuwing wordt niet openbaar gepubliceerd en heeft geen directe gevolgen voor de beroepsuitoefening van de arts. Het is een signaal dat de arts het anders had moeten doen.

Daarna komt de berisping. Dit is een zwaardere variant van de waarschuwing. Een berisping wordt vastgelegd in het BIG-register en is openbaar. Iedereen kan in het register zien dat de arts een berisping heeft gekregen. Voor veel artsen is dit een ingrijpende maatregel vanwege de reputatieschade.

Bij ernstigere fouten kan het college een geldboete opleggen of een schorsing van de BIG-registratie. Tijdens een schorsing mag de arts zijn beroep tijdelijk niet uitoefenen. De duur varieert, maar kan oplopen tot een jaar. In uitzonderlijke gevallen kan het college een arts ook tijdelijk schorsen voordat de zaak volledig is behandeld, als de veiligheid van patienten direct in gevaar is.

De zwaarste maatregel is doorhaling uit het BIG-register. De arts mag zijn beroep dan helemaal niet meer uitoefenen. Dit gebeurt alleen bij zeer ernstige of herhaalde fouten. Na doorhaling kan een arts pas na minimaal vijf jaar een verzoek tot herinschrijving doen Hoge Raad 2008.

Wat zeggen de cijfers over tuchtklachten?

In een zaak bij het Centraal Tuchtcollege werd een verpleegkundige ervan beschuldigd niet geschikt te zijn voor haar beroep. De inspectie wilde haar registratie laten doorhalen. Het college oordeelde echter dat er geen bewijs was dat zij zich niet aan de professionele regels had gehouden CTG 2024. De klacht werd ongegrond verklaard. Dit laat zien dat het tuchtcollege zorgvuldig kijkt naar het bewijs en niet zomaar maatregelen oplegt.

In een andere zaak diende een patient een klacht in tegen een internist bij het Regionaal Tuchtcollege Amsterdam. Het college verklaarde zich echter onbevoegd, omdat de arts in een andere regio woonde en werkte. De patient moest zijn klacht opnieuw indienen bij het juiste college. Dit onderstreept hoe belangrijk het is om vooraf te controleren welk tuchtcollege bevoegd is.

Wat kun je doen als je het niet eens bent met de uitspraak?

Ben je het niet eens met de beslissing van het Regionaal Tuchtcollege? Dan kun je binnen zes weken in hoger beroep bij het Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg Art. 73 Wet BIG. Dit is een volledige herbehandeling van je zaak. Een nieuw panel van juristen en beroepsgenoten bekijkt alle feiten opnieuw. Ook de arts kan in hoger beroep gaan als hij het niet eens is met de opgelegde maatregel.

Het Centraal Tuchtcollege kan de uitspraak van het regionale college bevestigen, wijzigen of vernietigen. Het kan ook een zwaardere of lichtere maatregel opleggen dan het regionale college. Het hoger beroep is gratis. Je hoeft geen nieuw griffierecht te betalen. Wel duurt de procedure langer. Reken op nog eens zes tot twaalf maanden bovenop de eerdere procedure.

Na de uitspraak van het Centraal Tuchtcollege is de tuchtrechtelijke weg uitgeput. Tegen die uitspraak is geen gewoon hoger beroep meer mogelijk. In uitzonderlijke gevallen kun je nog een cassatieprocedure starten bij de Hoge Raad, maar dat is alleen mogelijk op juridische gronden en niet op de inhoud van de zaak.

Samenvatting

• Een tuchtklacht is een formele klacht over het medisch handelen van een arts bij het tuchtcollege
• Je kunt klagen als de arts onzorgvuldig heeft gehandeld, niet als je het alleen oneens bent met de diagnose
• Je dient de klacht in bij het Regionaal Tuchtcollege in de regio waar de arts werkt
• Het griffierecht bedraagt 50 euro en de procedure duurt gemiddeld 6 tot 12 maanden
• Het tuchtcollege kan maatregelen opleggen van waarschuwing tot doorhaling uit het BIG-register
• De verjaringstermijn is 10 jaar, maar eerder klagen versterkt je bewijspositie