Ik word herkeurd en ben bang mijn uitkering te verliezen

Je hebt een brief gekregen van het UWV. Je wordt herkeurd. Dat betekent dat een verzekeringsarts opnieuw gaat beoordelen hoe het met je gezondheid staat en of je nog recht hebt op je WIA-uitkering. Die brief alleen al kan voor hartkloppingen zorgen. Want als de uitkomst anders uitvalt dan de vorige keer, kan je uitkering omlaag gaan of zelfs helemaal stoppen. Dat is een angst die heel begrijpelijk is. Maar je staat niet machteloos. Er zijn regels waar het UWV zich aan moet houden, en je hebt rechten die je kunt inzetten.

WIA herkeuring door het UWV: wat kun je precies verwachten?

Een herkeuring is een herbeoordeling van je arbeidsongeschiktheid Art. 34 WIA. Het UWV plant dit moment als zij verwachten dat je gezondheid kan verbeteren. Soms staat dat al vast bij je eerste beoordeling, soms beslist het UWV later dat een nieuwe controle nodig is. Je kunt ook zelf een herbeoordeling aanvragen als je klachten erger zijn geworden.

De herkeuring verloopt in twee stappen. Eerst word je opgeroepen door een verzekeringsarts. Die bekijkt je medische situatie en bepaalt wat je lichamelijk en mentaal nog kunt. Daarna kijkt een arbeidsdeskundige welk werk je met die beperkingen nog zou kunnen doen. Op basis daarvan wordt je arbeidsongeschiktheidspercentage opnieuw berekend Art. 4 WIA.

Als je percentage verandert, kan dat gevolgen hebben voor je uitkering. Het UWV kan je uitkering herzien, verlagen of intrekken Art. 56 WIA. Dat mag alleen op basis van een zorgvuldig medisch en arbeidskundig onderzoek. De wet eist dat het UWV je situatie grondig onderzoekt voordat het zo’n ingrijpende beslissing neemt.

Tips voor het gesprek met de verzekeringsarts bij een herbeoordeling

Het gesprek met de verzekeringsarts is het belangrijkste moment in de hele herkeuring. Wat je daar vertelt en laat zien, bepaalt voor een groot deel de uitkomst. Daarom is goede voorbereiding essentieel.

Verzamel vooraf alle recente medische brieven en verslagen van je behandelaars. Denk aan brieven van je specialist, psycholoog, huisarts of fysiotherapeut. Neem deze mee naar het gesprek. De verzekeringsarts is namelijk niet verplicht om zelf contact op te nemen met je behandelaars, hoewel de rechter het UWV daar bij onzorgvuldig onderzoek wel op afrekent Rb. Midden-Nederland 2025.

Schrijf daarnaast een overzicht van je dagelijkse klachten en beperkingen. Beschrijf eerlijk wat je op een slechte dag niet kunt, maar ook wat je op een goede dag wel lukt. Wees concreet. Niet “ik heb pijn” maar “na twintig minuten zitten moet ik gaan liggen vanwege de pijn in mijn rug”. Hoe concreter je bent, hoe moeilijker het voor de verzekeringsarts wordt om je klachten te onderschatten.

Je hebt het recht om iemand mee te nemen naar het gesprek. Dat kan een partner, familielid of adviseur zijn. Het is vaak prettig als er iemand meeluistert en aantekeningen maakt. Je kunt aan het einde van het gesprek ook vragen om een kopie van het medische verslag dat de verzekeringsarts opstelt. Dit verslag is de basis voor de hele verdere beoordeling.

WIA-uitkering verliezen na herkeuring: wanneer gebeurt dit?

Je verliest je WIA-uitkering als de arbeidsdeskundige berekent dat je loonverlies minder dan 35% is. In dat geval voldoe je niet meer aan de wettelijke drempel voor een WIA-uitkering. Dit kan gebeuren als de verzekeringsarts oordeelt dat je belastbaarheid is toegenomen en je meer kunt werken dan bij de vorige beoordeling.

Het is belangrijk om te begrijpen hoe dat percentage wordt berekend. De arbeidsdeskundige zoekt in een systeem naar functies die je met jouw beperkingen theoretisch zou kunnen doen. Het loon van die functies wordt vergeleken met wat je vroeger verdiende. Het verschil bepaalt je arbeidsongeschiktheidspercentage. Dit hoeven geen banen te zijn die daadwerkelijk beschikbaar zijn, het gaat om theoretische functies.

Als je percentage daalt maar boven de 35% blijft, gaat je uitkering niet direct weg maar kan het bedrag wel omlaag. Bij een WGA-uitkering hangt de hoogte af van je arbeidsongeschiktheidsklasse: 35-80% of 80-100%. Een verschuiving van de ene naar de andere klasse kan een groot verschil maken in je maandelijkse inkomen.

Van WGA naar IVA: wanneer heb je recht op een volledige uitkering?

Als je volledig en duurzaam arbeidsongeschikt bent, heb je recht op een IVA-uitkering. Die is hoger dan de WGA-uitkering (75% van je laatstverdiende loon) en wordt niet herkeurd. Het verschil tussen WGA en IVA draait om de vraag of er een redelijke kans op herstel is.

In de praktijk weigert het UWV regelmatig een IVA-uitkering door te stellen dat er nog een kans op verbetering is, ook als die kans klein is. Uit rechtspraak blijkt dat dit niet altijd terecht is. De Centrale Raad van Beroep oordeelde in een zaak dat het UWV de duurzaamheid van de arbeidsongeschiktheid onvoldoende had gemotiveerd, omdat de verzekeringsarts geen overleg had gevoerd met de behandelende artsen en geen concrete analyse had gemaakt CRvB 2017. De werknemer kreeg alsnog een IVA-uitkering toegekend.

In een andere zaak liet een zorgmedewerkster een eigen arts haar situatie opnieuw beoordelen nadat het UWV haar geen volledige arbeidsongeschiktheidsuitkering wilde geven. Tijdens de rechtszaak gaf het UWV haar uiteindelijk alsnog gelijk en kreeg ze de IVA-uitkering met terugwerkende kracht. Het UWV moest ook haar advocaatkosten en de kosten voor het eigen medisch onderzoek vergoeden CRvB 2024.

Hoe vaak krijgt de werknemer gelijk bij bezwaar?

Een medewerkster bij een uitzendbureau was langdurig ziek en kreeg een volledige arbeidsongeschiktheidsuitkering. Na een herbeoordeling besloot het UWV zonder duidelijke onderbouwing dat haar situatie hetzelfde bleef, maar de werkgever was het daar niet mee eens en vroeg om een betere beoordeling. De rechter gaf de werkgever gelijk: het UWV had de medische situatie niet goed onderzocht en moest de beoordeling opnieuw doen CRvB 2022.

In een andere zaak had het UWV een WIA-besluit genomen zonder een volledige heroverweging uit te voeren en zonder informatie op te vragen bij de behandelend arts. De rechtbank vernietigde het besluit en eiste dat het UWV een nieuwe, grondige beoordeling zou uitvoeren met alle beschikbare medische gegevens Rb. Midden-Nederland 2025.

Bezwaar maken tegen de uitslag van de herkeuring: zo pak je het aan

Als je het niet eens bent met de beslissing van het UWV na de herkeuring, kun je bezwaar maken Art. 7:1 Awb. Dit moet binnen zes weken na de datum op de beslissingsbrief. Die termijn is hard. Als je te laat bent, wordt je bezwaar vrijwel altijd niet-ontvankelijk verklaard, ongeacht hoe sterk je inhoudelijke argumenten zijn.

In je bezwaarschrift leg je uit waarom je het niet eens bent met de beoordeling. Focus op de medische onderbouwing. Vraag eventueel je behandelend arts om een brief waarin staat wat je beperkingen zijn en waarom je niet of minder kunt werken. Dit medische bewijs is het sterkste wapen dat je hebt. In meerdere rechtszaken is gebleken dat eigen medisch bewijs het verschil maakt tussen een afwijzing en een toewijzing.

Schakel bij voorkeur juridische hulp in. Een advocaat of jurist die gespecialiseerd is in sociaal zekerheidsrecht kent de regels en weet hoe je een bezwaarschrift opbouwt dat het UWV serieus moet nemen. Je kunt mogelijk in aanmerking komen voor gesubsidieerde rechtsbijstand als je inkomen laag is.

Als het UWV je bezwaar afwijst, kun je in beroep bij de rechtbank. Daarna is er nog hoger beroep mogelijk bij de Centrale Raad van Beroep. De praktijk laat zien dat het UWV regelmatig alsnog tegemoetkomt aan bezwaren nadat een rechter zich erover buigt. In die gevallen moet het UWV vaak ook je proceskosten betalen, inclusief de kosten voor je advocaat en eventueel eigen medisch onderzoek.

Samenvatting

• Een herkeuring is een herbeoordeling van je arbeidsongeschiktheid door een verzekeringsarts en arbeidsdeskundige van het UWV
• Bereid je goed voor: verzamel medische stukken, schrijf je klachten op en neem iemand mee naar het gesprek
• Je verliest je uitkering als je arbeidsongeschiktheidspercentage onder de 35% zakt
• Bij volledige en duurzame arbeidsongeschiktheid heb je recht op een IVA-uitkering, die niet wordt herkeurd
• Je hebt zes weken om bezwaar te maken na de beslissingsbrief, mis deze termijn niet
• Schakel juridische hulp in, eigen medisch bewijs maakt vaak het verschil bij de rechter