Ik wil aangifte doen maar de politie neemt me niet serieus

Je bent slachtoffer van een misdrijf. Je gaat naar het politiebureau om aangifte te doen. En dan gebeurt er iets wat je niet verwacht: de agent achter de balie neemt je niet serieus. Je wordt weggestuurd met een opmerking als “dit is een civiele zaak” of “hier kunnen we niets mee”. Dat voelt machteloos en onrechtvaardig. Maar je staat sterker dan je denkt. De politie is wettelijk verplicht om je aangifte op te nemen Art. 163 Sv. Weigeren ze dat, dan heb je meerdere manieren om actie te ondernemen.

Wanneer moet de politie je aangifte opnemen?

De wet is hier duidelijk over. Iedereen die kennis heeft van een strafbaar feit, kan daarvan aangifte doen Art. 163 Sv. De politie is verplicht om die aangifte op te nemen. Ze mogen je niet wegsturen omdat ze het “niet ernstig genoeg” vinden of omdat ze denken dat er te weinig bewijs is. Het is niet aan de agent achter de balie om te bepalen of een zaak kansrijk is. Die beslissing ligt bij de officier van justitie.

Er zijn maar weinig situaties waarin de politie mag weigeren. Als het overduidelijk niet om een strafbaar feit gaat (bijvoorbeeld een burenruzie over de hoogte van een schutting), dan hoeven ze geen aangifte op te nemen. Maar zelfs dan moeten ze je uitleggen waarom niet, en je wijzen op andere mogelijkheden.

De Nationale Ombudsman heeft meerdere keren geoordeeld dat de politie te snel weigert. In een zaak uit 2004 werd iemand weggestuurd die aangifte wilde doen van verduistering. De politie vond het een “civiele zaak”. De Ombudsman oordeelde dat de aangifte gewoon opgenomen had moeten worden Nationale Ombudsman 2004/423. In een andere zaak weigerde de politie de aangifte van een geweldsslachtoffer op te nemen. Ook daar was het oordeel helder: de politie had niet mogen weigeren Nationale Ombudsman 2003/296.

Niet serieus genomen: wat kun je ter plekke doen?

Als je merkt dat de agent je niet serieus neemt, hoef je het daar niet bij te laten. Er zijn een paar dingen die je direct kunt doen.

Vraag om de leidinggevende. Elke politie-eenheid heeft een hulpofficier van justitie of een teamchef. Als de agent aan de balie je aangifte niet wil opnemen, heb je het recht om met iemand van een hoger niveau te spreken. Vaak lost dat het probleem al op.

Vraag om een schriftelijke bevestiging van de weigering. Als de politie weigert je aangifte op te nemen, vraag dan om dat zwart op wit te krijgen, inclusief de reden. Dit is belangrijk als je later een klacht wilt indienen. Veel bureaus zullen na zo’n verzoek alsnog overstag gaan, omdat ze weten dat een schriftelijke weigering hen kwetsbaar maakt.

Neem iemand mee. Een vriend, familielid of iemand van een belangenorganisatie. De aanwezigheid van een tweede persoon maakt het moeilijker om je af te wimpelen. Bovendien heb je een getuige als het toch misgaat.

Houd alles bij. Noteer de naam van de agent, het tijdstip, het bureau en wat er precies is gezegd. Deze informatie heb je nodig als je later een klacht indient.

Een klacht indienen tegen de politie

Als de politie je aangifte weigert of je niet serieus neemt, kun je een officieel klacht indienen. Dit recht is vastgelegd in de Algemene wet bestuursrecht Hoofdstuk 9 Awb. De klachtenprocedure is gratis en je hebt er geen advocaat voor nodig.

Je kunt je klacht online indienen via de website van de politie, per brief, of door langs te gaan bij het bureau. In je klacht beschrijf je wat er is gebeurd, wanneer, bij welk bureau en wie erbij betrokken was. Hoe specifieker, hoe beter.

De politie moet je klacht binnen zes weken behandelen, met een mogelijke verlenging van vier weken. In de praktijk word je uitgenodigd voor een gesprek. Het doel is dat de politie erkent wat er is misgegaan en maatregelen neemt om herhaling te voorkomen. Soms krijg je alsnog de gelegenheid om aangifte te doen.

Is de uitkomst van de klachtenprocedure onbevredigend? Dan is de volgende stap de Nationale Ombudsman.

Wanneer schakel je de Nationale Ombudsman in?

De Nationale Ombudsman is een onafhankelijke instantie die klachten over de overheid onderzoekt, waaronder klachten over de politie. Je kunt hier terecht als je de interne klachtenprocedure van de politie hebt doorlopen en ontevreden bent over het resultaat.

De Ombudsman onderzoekt of de politie zich “behoorlijk” heeft gedragen. Dat gaat verder dan alleen de wet: het gaat ook om fatsoen, zorgvuldigheid en respect. De Ombudsman kan de politie geen boete opleggen of dwingen om actie te ondernemen, maar een gegrondverklaring heeft wel degelijk effect. Het is een officieel oordeel dat de politie fout zat, en het wordt gepubliceerd.

Recent onderzoek van de Ombudsman laat zien dat de klachtbehandeling door de politie structureel tekortschiet Nationale Ombudsman 2025/062. Burgers worden niet teruggebeld, gesprekken worden abrupt afgebroken en klachten worden onvoldoende gemotiveerd afgewezen. Je staat dus niet alleen als je het gevoel hebt dat de politie je niet serieus neemt.

De artikel 12-procedure: vervolging afdwingen via het gerechtshof

Soms wordt je aangifte wel opgenomen, maar besluit de officier van justitie om de verdachte niet te vervolgen. Dit heet een sepot. Je krijgt dan een brief waarin staat dat de zaak is geseponeerd, vaak met een reden als “onvoldoende bewijs” of “geen maatschappelijk belang”.

Als je het daar niet mee eens bent, kun je een artikel 12-procedure starten Art. 12 Sv. Je schrijft dan een brief (een beklag) aan het gerechtshof in jouw regio. In die brief leg je uit waarom je vindt dat de zaak wel vervolgd moet worden. Het gerechtshof beoordeelt of de officier van justitie een juiste beslissing heeft genomen.

Voor deze procedure moet je “rechtstreeks belanghebbende” zijn. Als slachtoffer ben je dat vrijwel altijd. Het gerechtshof kan de officier van justitie bevelen om de zaak alsnog te vervolgen. Dat is een krachtig middel. Het is een van de weinige manieren waarop een burger de overheid kan dwingen om een strafzaak voort te zetten.

Een advocaat is niet verplicht bij een artikel 12-procedure, maar wel aan te raden. De procedure is juridisch, en een goed onderbouwd beklag maakt meer kans. Mogelijk kom je in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand als je inkomen laag genoeg is.

Wat kun je nog meer doen?

Naast de klachtenprocedure en de artikel 12-procedure zijn er nog een paar praktische stappen.

Je kunt schriftelijk aangifte doen. Als je aan de balie wordt weggestuurd, kun je je aangifte ook per brief sturen aan de politie-eenheid in jouw regio. Vermeld duidelijk dat het om een aangifte gaat en beschrijf het strafbare feit zo volledig mogelijk. De politie is dan verplicht om je aangifte te registreren.

Je kunt contact opnemen met Slachtofferhulp Nederland. Deze organisatie helpt slachtoffers van misdrijven gratis met juridische en emotionele ondersteuning. Ze kunnen je ook bijstaan bij het doen van aangifte en je wijzen op je rechten.

Je kunt een advocaat inschakelen. Een strafrechtadvocaat kan namens jou contact opnemen met de politie of het Openbaar Ministerie. Een brief van een advocaat wordt vaak sneller serieus genomen. Bij een laag inkomen kun je mogelijk gebruik maken van een toevoeging (gesubsidieerde rechtsbijstand).

Samenvatting

• De politie is wettelijk verplicht om je aangifte van een strafbaar feit op te nemen
• Als de agent weigert, vraag om de leidinggevende en om een schriftelijke bevestiging van de weigering
• Dien een officieel klacht in bij de politie als je niet serieus wordt genomen (gratis, 6-10 weken)
• Ga naar de Nationale Ombudsman als de klachtenprocedure niets oplevert
• Start een artikel 12-procedure bij het gerechtshof als de officier van justitie de zaak seponeert
• Slachtofferhulp Nederland en een advocaat kunnen je bijstaan bij het afdwingen van je rechten