Art. 1.2.1 Wmo 2015

Jij kunt alleen hulp van de gemeente krijgen als je door een beperking of problemen niet op eigen kracht of met hulp van anderen vooruit kunt.

Wat dit voor jou betekent

Deze regel gaat over drie soorten hulp: ondersteuning bij zelfredzaamheid en participatie, beschermd wonen en opvang. Voor alle drie geldt dat je een ingezetene van Nederland moet zijn. De gemeente bepaalt of je zo'n voorziening krijgt.

Bij ondersteuning kijkt de gemeente of je door een beperking, chronische psychische of psychosociale problemen niet voldoende zelfredzaam bent. Ook kijkt de gemeente of je hulp kunt krijgen van je gezin, mantelzorg of andere mensen om je heen. Pas als dat niet genoeg is, kom je in aanmerking voor ondersteuning. Voor beschermd wonen en opvang geldt dat je je niet kunt handhaven in de samenleving. Beschermd wonen is voor mensen met psychische of psychosociale problemen. Opvang is voor mensen die hun huis hebben verlaten, bijvoorbeeld door huiselijk geweld.

Bij beschermd wonen en opvang kun je terecht bij de gemeente waar je je meldt. De wet zegt niet precies wanneer je 'voldoende zelfredzaam' bent. Dat hangt af van jouw situatie. De gemeente moet dit onderzoeken en de rechter controleert of de gemeente dat goed heeft gedaan.

Wanneer kom je dit tegen?

  • Je bent chronisch ziek en je kunt niet meer zelfstandig wonen. Je hebt psychische problemen en je kunt niet meer in je eigen huis blijven. Je bent je huis ontvlucht vanwege huiselijk geweld. Je hebt een beperking en je hebt begeleiding nodig om mee te kunnen doen in de samenleving. Je hebt geen familie of vrienden die je kunnen helpen.

Waar mensen op vastlopen

Veel mensen denken dat ze recht hebben op opvang of ondersteuning als ze een probleem hebben, zoals geen woning. Maar dat is niet genoeg. De gemeente kijkt eerst of je zelfredzaam bent of hulp van anderen kunt krijgen. Uit de rechtspraak blijkt dat mensen worden afgewezen als ze alleen een huisvestingsprobleem hebben. Je moet ook aantonen dat je je niet kunt handhaven in de samenleving.

Deze uitleg is door Rechtswijs geschreven op basis van de wettekst en de uitspraken hieronder, en gecontroleerd op verwijzingen naar wetsartikelen die er niet zijn. Hij vervangt geen advies over jouw eigen situatie.

De rechter heeft dit artikel in 102 gepubliceerde uitspraken toegepast, de meest recente op 14-7-2026.

Wat er in de wet staat

Een ingezetene van Nederland komt overeenkomstig de bepalingen van deze wet in aanmerking voor een maatwerkvoorziening, bestaande uit: a. door het college van de gemeente waarvan hij ingezetene is, te verstrekken ondersteuning van zijn zelfredzaamheid en participatie, voor zover hij in verband met een beperking, chronische psychische of psychosociale problemen niet op eigen kracht, met gebruikelijke hulp, met mantelzorg of met hulp van andere personen uit zijn sociale netwerk voldoende zelfredzaam is of in staat is tot participatie, b. beschermd wonen, te verstrekken door het college van de gemeente tot welke hij zich wendt, voor zover hij in verband met psychische of psychosociale problemen niet in staat is zich op eigen kracht, met gebruikelijke hulp, met mantelzorg of met hulp van andere personen uit zijn sociale netwerk te handhaven in de samenleving, dan wel c. opvang, te verstrekken door het college van de gemeente tot welke hij zich wendt, indien hij de thuissituatie heeft verlaten, al dan niet in verband met risico’s voor zijn veiligheid als gevolg van huiselijk geweld, en niet in staat is zich op eigen kracht, met gebruikelijke hulp, met mantelzorg of met hulp van andere personen uit zijn sociale netwerk te handhaven in de samenleving.

Bron: wetten.overheid.nl. Dit is de geldende tekst zoals wij hem hebben opgehaald. Controleer bij twijfel altijd de officiële versie.

Hoe deze zaken eindigden

  • ongegrond 35 · 34%
  • afgewezen 33 · 32%
  • toegewezen 19 · 19%
  • gegrond 15 · 15%

Let op wat deze woorden betekenen. "Toegewezen" zegt dat de rechter het verzoek toewees, niet wie er gelijk kreeg. Vroeg de werkgever om ontbinding, dan betekent toegewezen dat de werknemer zijn baan kwijt is. Vroeg de werknemer om vernietiging van zijn ontslag, dan betekent hetzelfde woord het tegenovergestelde. Deze cijfers zeggen dus iets over de procedure, niet over jouw kansen. Daarnaast zijn 3 tussenuitspraken buiten deze telling gehouden. Daarin heeft de rechter de zaak aangehouden en dus nog niets beslist.

De meest recente uitspraken

Rechtbank Den Haag 14-7-2026 gegrond

Een moeder met een extreem vroeg geboren tweeling krijgt een gegrond beroep tegen de afwijzing van noodopvang door de gemeente Den Haag. De voorzieningenrechter vernietigt het besluit wegens schending van het hoorrecht en verplicht heroverweging, met een voorlopige voorziening tot twee weken na het nieuwe besluit.

ECLI:NL:RBDHA:2026:19370
Rechtbank Den Haag 26-5-2026 afgewezen

De verzoekster, een moeder met drie kinderen, werd afgewezen voor maatschappelijke opvang omdat zij volgens de voorzieningenrechter zelfredzaam is, ondanks haar gebrek aan woonruimte en netwerk. De gemeente had haar tijdelijk ondergebracht, maar besloot dat zij niet meer in aanmerking komt voor opvang omdat ze geen blijvende kwetsbaarheid vertoont. Het verzoek om voorlopige voorziening werd afgewezen.

ECLI:NL:RBDHA:2026:14467
Rechtbank Midden-Nederland 20-4-2026 ongegrond

De burger kon geen maatschappelijke opvang of noodopvang krijgen omdat de gemeente terecht concludeerde dat zij voldoende zelfredzaam was en geen aanvullende hulp nodig had. Het buitenwettelijk beleid voor noodopvang werd consistent toegepast, zonder onevenredig resultaat.

ECLI:NL:RBMNE:2026:1868
Rechtbank Den Haag 7-4-2026 afgewezen

Een vrouw die slachtoffer is geweest van huiselijk geweld en zonder woonruimte zit, heeft een aanvraag gedaan voor maatschappelijke opvang. De gemeente wees dit af omdat zij volgens het onderzoek zelfredzaam is. De voorzieningenrechter bevestigde deze beslissing, omdat het onderzoek voldoende was en de belangen van het jonge kind werden meegenomen, maar geen basis vormden voor opvang als de ouder zelfredzaam is.

ECLI:NL:RBDHA:2026:9132
Rechtbank Rotterdam 3-4-2026

De rechtbank oordeelt dat het college onvoldoende heeft gemotiveerd waarom begeleiding door de moeder van een persoon met autisme niet langer passend is. Het besluit is onzorgvuldig en strijdig met het bestuursrecht. Het beroep is gegrond en het besluit wordt vernietigd.

ECLI:NL:RBROT:2026:4955
Rechtbank Rotterdam 4-3-2026 toegewezen

Een moeder met drie kinderen, slachtoffer van huiselijk geweld, werd afgewezen voor maatschappelijke opvang door het college van Rotterdam. De voorzieningenrechter besliste dat het college haar en haar kinderen vanaf 5 maart 2026 opvang moet verlenen tot twee weken na de beslissing op bezwaar, vanwege spoedeisend belang en onvoldoende zelfredzaamheid. De verzoekster ontvangt kostenvergoeding.

ECLI:NL:RBROT:2026:2477
Rechtbank Zeeland-West-Brabant 26-2-2026 afgewezen

Een jonge man die zonder voorbereiding naar Nederland is teruggekeerd, heeft geen recht op maatschappelijke opvang onder de Wmo 2015, omdat hij zelfredzaam is en alleen een huisvestingsprobleem heeft. De voorzieningenrechter wijst het verzoek af.

ECLI:NL:RBZWB:2026:1283
Rechtbank Limburg 26-1-2026 afgewezen

De voorzieningenrechter wijst het verzoek om tijdelijke opvang af omdat de burger voldoende zelfredzaam is en niet voldoet aan de criteria voor maatschappelijke opvang uit de Wmo 2015. Er is geen sprake van onvermogen zich te handhaven in de samenleving, en er zijn voldoende alternatieven beschikbaar.

ECLI:NL:RBLIM:2026:806
Rechtbank Gelderland 20-1-2026 ongegrond

De rechtbank oordeelt dat de afwijzing van de aanvraag voor een Connect Carrier terecht is, omdat de eiseres voldoende wordt voorzien via haar leaseauto, boodschappenservice en openbaar vervoer. Er is geen noodzaak voor een extra maatwerkvoorziening.

ECLI:NL:RBGEL:2026:410
Rechtbank Rotterdam 29-12-2025 afgewezen

De voorzieningenrechter wijst het verzoek af omdat de verzoekster als zelfredzaam wordt beschouwd, ondanks tijdelijk onderdakgebrek en ervaring met huiselijk geweld. Ze voldoet dus niet aan de criteria voor maatschappelijke opvang uit de Wmo 2015.

ECLI:NL:RBROT:2025:15107
Rechtbank Rotterdam 24-12-2025 ongegrond

De rechtbank acht de afwijzing van de aanvraag voor maatschappelijke opvang onder de Wmo 2015 gerechtvaardigd, omdat de eiseres ten tijde van het besluit voldoende zelfredzaam was en niet behoorde tot de doelgroep van mensen die niet in staat zijn zich op eigen kracht in de samenleving te handhaven. Het procesbelang blijft aanwezig voor eventuele schadevergoeding.

ECLI:NL:RBROT:2025:15002
Centrale Raad van Beroep 4-12-2025 ongegrond

De Centrale Raad van Beroep bevestigt dat een zelfredzame burger zonder psychische of fysieke beperkingen, die een huisvestingsprobleem ondervindt door gebrek aan betaalbare woonruimte, geen recht heeft op maatschappelijke opvang onder de Wmo 2015. De weigering is niet strijdig met het EVRM of het IVRK.

ECLI:NL:CRVB:2025:1797

Artikelen die hier in de praktijk bij horen

Deze artikelen worden opvallend vaak in dezelfde uitspraken aangehaald. Dat is het soort verband dat een jurist in zijn hoofd heeft en dat je nergens opgeschreven vindt.

Art. 1.1.1 Wmo 2015

samen in 39 uitspraken

Art. 2.3.5 Wmo 2015

samen in 37 uitspraken

Art. 8 EVRM

samen in 29 uitspraken

Art. 2.3.2 Wmo 2015

samen in 24 uitspraken

Art. 3:2 Awb

samen in 18 uitspraken

Art. 8:81 Awb

samen in 14 uitspraken

Art. 2.3.6 Wmo 2015

samen in 12 uitspraken

Art. 8:72 Awb

samen in 11 uitspraken

Jouw situatie

Wat betekent dit artikel in jouw geval?

Een wetsartikel zegt pas iets als je het naast je eigen papieren legt. Stel je vraag aan Rechtswijs, dan zoeken we de bepalingen en uitspraken erbij die bij jouw situatie horen, en laten we zien waar het antwoord vandaan komt.

Gratis je vraag stellen

Deze pagina is samengesteld uit openbare bronnen: de wettekst van wetten.overheid.nl en gepubliceerde uitspraken van rechtspraak.nl. De samenvattingen per uitspraak zijn door Rechtswijs gemaakt en kunnen nuance missen; de uitspraak zelf is altijd leidend. Dit is geen juridisch advies.