Art. 8:75 Awb
Je kunt de overheid laten veroordelen tot het betalen van je proceskosten, maar zelf betaal je alleen als je duidelijk onredelijk procedeert.
Wat dit voor jou betekent
Dit artikel zorgt ervoor dat de bestuursrechter een partij kan veroordelen tot het betalen van de proceskosten van de andere partij. Dat geldt voor het beroep bij de rechter, maar ook voor het bezwaar of administratief beroep dat daarvoor is gegaan. De bestuursrechter is de enige die dit mag doen. De kosten moeten redelijkerwijs zijn gemaakt, dus niet onnodig of overdreven.
Voor jou als gewone burger is er een belangrijke bescherming. Je kunt alleen veroordeeld worden tot het betalen van de kosten van de andere partij als je de procedure op een duidelijk onredelijke manier hebt gebruikt. Dat is een strenge maatstaf. Verliezen is dus niet genoeg; de rechter moet ook vinden dat je echt onredelijk bezig bent geweest, bijvoorbeeld door een kansloze zaak te starten.
De hoogte van de kosten wordt niet zomaar bepaald. De wet zegt dat er bij algemene maatregel van bestuur nadere regels worden gesteld over welke kosten meetellen en hoe het bedrag wordt vastgesteld. In de praktijk betekent dit dat er vaste bedragen en regels zijn, en niet dat je automatisch al je werkelijke advocaatkosten terugkrijgt. De rechter kijkt ook of de kosten redelijk zijn.
Als je een toevoeging hebt gekregen op grond van de Wet op de rechtsbijstand, dan wordt de kostenvergoeding betaald aan je rechtsbijstandverlener, dus je advocaat. Die advocaat moet jou dan zoveel mogelijk schadeloos stellen voor de eigen bijdrage die je hebt betaald. Ook doet de advocaat opgave aan de Raad voor rechtsbijstand over de kostenvergoeding die het bestuursorgaan betaalt.
Wanneer kom je dit tegen?
- • Je bent het oneens met een besluit van bijvoorbeeld het UWV of de Belastingdienst en je gaat naar de bestuursrechter.
- • Je wint je zaak, dan kan de rechter de overheid veroordelen om je proceskosten te betalen.
- • Je hebt een toevoeging voor rechtsbijstand gekregen, dan gaat de kostenvergoeding naar je advocaat, niet naar jou.
- • Je verliest en je hebt duidelijk onredelijk geprocedeerd, dan kun je veroordeeld worden om de kosten van de overheid te betalen.
- • Je trekt je beroep in omdat de overheid je tegemoetkomt, dan kun je soms nog een kostenvergoeding vragen.
Waar mensen op vastlopen
De valkuil is dat je denkt dat je al je proceskosten vergoed krijgt als je wint. Dat is niet zo. De rechter gebruikt vaste regels en bedragen, en soms krijg je maar een deel van je advocaatkosten terug. Ook denken veel mensen dat ze moeten betalen als ze verliezen, maar voor natuurlijke personen geldt dat alleen bij duidelijk onredelijk procederen. En als je rechtsbijstand hebt, gaat het geld naar je advocaat en niet naar jou.
Deze uitleg is door Rechtswijs geschreven op basis van de wettekst en de uitspraken hieronder, en gecontroleerd op verwijzingen naar wetsartikelen die er niet zijn. Hij vervangt geen advies over jouw eigen situatie.
De rechter heeft dit artikel in 44.225 gepubliceerde uitspraken toegepast, de meest recente op 28-7-2026.
Wat er in de wet staat
De bestuursrechter is bij uitsluiting bevoegd een partij te veroordelen in de kosten die een andere partij in verband met de behandeling van het beroep bij de bestuursrechter, en van het bezwaar of van het administratief beroep redelijkerwijs heeft moeten maken. De artikelen 7:15, tweede tot en met vierde lid , en 7:28, tweede, vierde en vijfde lid , zijn van toepassing. Een natuurlijke persoon kan slechts in de kosten worden veroordeeld in geval van kennelijk onredelijk gebruik van procesrecht. Bij algemene maatregel van bestuur worden nadere regels gesteld over de kosten waarop een veroordeling als bedoeld in de eerste volzin uitsluitend betrekking kan hebben en over de wijze waarop bij de uitspraak het bedrag van de kosten wordt vastgesteld.
In geval van een veroordeling in de kosten ten behoeve van een partij aan wie ter zake van het beroep bij de bestuursrechter, het bezwaar of het administratief beroep een toevoeging is verleend krachtens de Wet op de rechtsbijstand , wordt het bedrag van de kosten betaald aan de rechtsbijstandverlener. De rechtsbijstandverlener stelt de belanghebbende zoveel mogelijk schadeloos voor de door deze voldane eigen bijdrage. De rechtsbijstandverlener doet aan de Raad voor rechtsbijstand opgave van een kostenvergoeding door het bestuursorgaan.
Bron: wetten.overheid.nl. Dit is de geldende tekst zoals wij hem hebben opgehaald. Controleer bij twijfel altijd de officiële versie.
Hoe deze zaken eindigden
- ongegrond 19.893 · 45%
- toegewezen 11.128 · 25%
- gegrond 9.115 · 21%
- afgewezen 3.486 · 8%
- niet-ontvankelijk 395 · 1%
- gedeeltelijk gegrond 63 · 0%
Let op wat deze woorden betekenen. "Toegewezen" zegt dat de rechter het verzoek toewees, niet wie er gelijk kreeg. Vroeg de werkgever om ontbinding, dan betekent toegewezen dat de werknemer zijn baan kwijt is. Vroeg de werknemer om vernietiging van zijn ontslag, dan betekent hetzelfde woord het tegenovergestelde. Deze cijfers zeggen dus iets over de procedure, niet over jouw kansen. Daarnaast zijn 65 tussenuitspraken buiten deze telling gehouden. Daarin heeft de rechter de zaak aangehouden en dus nog niets beslist.
De meest recente uitspraken
Een vierde verzoek om herziening van een bestuursrechtelijke uitspraak is niet-ontvankelijk omdat het onredelijk laat is ingediend, ook al wordt een nieuw juridisch argument (Pachtwet) aangevoerd. Het College van Beroep voor het Bedrijfsleven wijst dit verzoek af op basis van het 'onredelijk laat'-criterium.
ECLI:NL:CBB:2026:355Een werknemer die een WIA-uitkering had aangevraagd, kreeg na jarenlange procedure een tegemoetkomend besluit en trok zijn hoger beroep in. De Centrale Raad van Beroep oordeelde dat de redelijke termijn was overschreden en toekende schadevergoeding en proceskostenvergoeding. Het Uwv en de Staat zijn aansprakelijk gesteld voor financiële compensatie.
ECLI:NL:CRVB:2026:963De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie gegrond, vernietigt de uitspraak van de Rechtbank en verwijst het geding terug. De proceskostenvergoeding wordt vastgesteld op € 421, gebaseerd op de forfaitaire regels, zonder extra vergoeding voor bijzondere omstandigheden. De beperkingen in de WHpkv worden als verenigbaar met het Unierecht beoordeeld.
ECLI:NL:HR:2026:1246Een burger die een tweedehands voertuig uit een andere EU-lidstaat heeft aangeschaft en in Nederland heeft laten registreren, kan na jaren worden nageheven met bpm. Hoewel de Belastingdienst een verlaagde aanslag buiten de rechter heeft verlaagd, wordt de naheffing niet automatisch ongegrond verklaard. Het oordeel van de Hoge Raad bevestigt dat het systeem van naheffing geen fiscale discriminatie vormt, en dat een administratieve fout geen recht geeft op volledige vergoeding van proceskosten. De burger krijgt echter vergoeding van het griffierecht en een gedeeltelijke vergoeding voor rechtsbijstand uit de bezwaarfase.
ECLI:NL:HR:2026:1244Burgers die een beroep of hoger beroep tegen het Uwv hebben ingesteld en het beroep intrekken na een gewijzigde beslissing, kunnen het Uwv laten veroordelen in de redelijke kosten van het beroep en hoger beroep. De vergoeding is gebaseerd op het Bpb-puntensysteem en omvat verleende rechtsbijstand en griffierecht, maar niet de eigen bijdrage voor rechtsbijstand.
ECLI:NL:CRVB:2026:969Bij intrekking van een hoger beroep na een nieuwe beslissing van de minister wordt de minister veroordeeld in de proceskosten van de appellante, mits aan de eisen van de Awb is voldaan. De rechtsbijstand van een derde is vergoedbaar als deze een vast bestanddeel vormt van een beroepsmatige activiteit.
ECLI:NL:CRVB:2026:946Bij intrekking van een hoger beroep na intrekking van het oorspronkelijke besluit door het Uwv, kan de burger het Uwv veroordelen in de redelijke proceskosten van het beroep en hoger beroep, inclusief griffierecht, op grond van artikel 8:75a en 8:108 Awb.
ECLI:NL:CRVB:2026:948Een verzoek om proceskostenveroordeling is niet-ontvankelijk omdat het niet gelijktijdig werd gedaan bij de intrekking van het verzoek. Er was geen tegemoetkoming aan de oorspronkelijke aanvraag, waardoor de voorwaarden van de Awb niet zijn vervuld.
ECLI:NL:RBDHA:2026:18532De rechtbank vernietigt het besluit van het Uwv over de Wia-uitkering van een werknemer omdat het onvoldoende motiverend is over de invloed van haar therapeutische behandelingen en recuperatietijd. Het Uwv moet een nieuwe beslissing nemen, inclusief eventuele psychiatrische expertise. De eiseres krijgt geen dwangsom, maar vergoeding van griffierecht en gedeeltelijke reiskosten.
ECLI:NL:RBMNE:2026:4038Het beroep tegen het niet tijdig beslissen van het Uwv is niet-ontvankelijk omdat het Uwv inhoudelijk is tegemoetgekomen door alsnog een besluit te nemen. Toch wordt het Uwv veroordeeld tot vergoeding van proceskosten en griffierecht van de eiseres.
ECLI:NL:RBDHA:2026:18760Het Gerechtshof Den Haag beslist dat een schriftelijke hoorzitting geen mondelinge hoorzitting is en dus geen procespunt voor kostenvergoeding oplevert, maar dat het vertrouwensbeginsel wel geldt omdat de heffingsambtenaar een afspraak maakte over vergoeding. De waarde van de woning wordt herzien naar € 407.000 en de heffingsambtenaar moet de proceskosten en griffierecht vergoeden.
ECLI:NL:GHDHA:2026:2394Een politieambtenaar verloor een schadeverzoek omdat hij niet aannemelijk kon maken dat hij door een onrechtmatig besluit later met pensioen ging dan gepland. Hoewel het besluit onrechtmatig was, ontbrak het bewijs voor causaal verband met de gestelde schade. Het verzoek werd afgewezen, evenals het verzoek van de korpschef om proceskosten.
ECLI:NL:RBZWB:2026:6063Artikelen die hier in de praktijk bij horen
Deze artikelen worden opvallend vaak in dezelfde uitspraken aangehaald. Dat is het soort verband dat een jurist in zijn hoofd heeft en dat je nergens opgeschreven vindt.
Art. 8:72 Awb
samen in 2.442 uitspraken
Art. 8:75a Awb
samen in 1.429 uitspraken
Art. 7:15 Awb
samen in 1.281 uitspraken
Art. 1:3 Awb
samen in 1.022 uitspraken
Art. 3:2 Awb
samen in 1.013 uitspraken
Art. 8:108 Awb
samen in 1.003 uitspraken
Art. 8:81 Awb
samen in 954 uitspraken
Art. 8:74 Awb
samen in 942 uitspraken
Jouw situatie
Wat betekent dit artikel in jouw geval?
Een wetsartikel zegt pas iets als je het naast je eigen papieren legt. Stel je vraag aan Rechtswijs, dan zoeken we de bepalingen en uitspraken erbij die bij jouw situatie horen, en laten we zien waar het antwoord vandaan komt.
Gratis je vraag stellenDeze pagina is samengesteld uit openbare bronnen: de wettekst van wetten.overheid.nl en gepubliceerde uitspraken van rechtspraak.nl. De samenvattingen per uitspraak zijn door Rechtswijs gemaakt en kunnen nuance missen; de uitspraak zelf is altijd leidend. Dit is geen juridisch advies.