Art. 6:106 BW

Je kunt een vergoeding krijgen voor leed dat geen geld kost, als iemand dat leed opzettelijk veroorzaakte, of als je lichamelijk letsel, schade aan je eer of goede naam, of een andere aantasting van je persoon opliep.

Wat dit voor jou betekent

Deze wet gaat over smartengeld: een geldbedrag voor nadeel dat geen verlies van geld is. Denk aan pijn, verdriet, of het gevoel dat je oneerlijk behandeld bent. Je hebt dit recht alleen als iemand anders wettelijk aansprakelijk is voor wat je is overkomen.

Je hebt recht op smartengeld in drie situaties. Ten eerste als de aansprakelijke persoon het oogmerk had om jou dit leed te bezorgen. Ten tweede als je lichamelijk letsel hebt opgelopen, of als je in je eer of goede naam bent geschaad, of op een andere manier in je persoon bent aangetast. Ten derde als het gaat om aantasting van de nagedachtenis van een overledene, en je bent de echtgenoot, geregistreerd partner of een familielid tot de tweede graad van die overledene. De aantasting moet dan wel zo zijn dat de overledene zelf recht op schadevergoeding zou hebben gehad voor schade aan zijn eer of goede naam.

De hoogte van het smartengeld wordt door de rechter vastgesteld 'naar billijkheid'. Dat betekent: de rechter kijkt naar wat eerlijk is in jouw situatie. Er is geen vaste lijst met bedragen. In de overgelegde uitspraken zie je dat het heel verschillend kan zijn. Zo kreeg iemand €70,- omdat een beslissing over verplichte geestelijke gezondheidszorg te lang duurde. Een andere zaak ging over een onrechtmatig persbericht van het Openbaar Ministerie, waardoor een horecaondernemer als verdachte werd genoemd. Hij kreeg een voorschot van €15.000,-. Ook komt het voor dat je zelf een deel van de schade draagt, zoals in de zaak van een voormalig overheidsfunctionaris die voor de helft zelf verantwoordelijk werd gehouden.

Wanneer kom je dit tegen?

  • Je bent lichamelijk gewond geraakt bij een ongeluk dat iemand anders heeft veroorzaakt. Iemand publiceert iets over jou dat niet waar is en waardoor je goede naam wordt aangetast. Je bent opzettelijk lastiggevallen of gepest en je hebt daar lichamelijk of geestelijk letsel aan overgehouden. Je wacht heel lang op een beslissing over verplichte zorg, en daardoor ervaar je spanning of ongemak. Een familielid is overleden en er wordt iets over hem of haar gezegd dat zijn of haar nagedachtenis schendt.

Waar mensen op vastlopen

Mensen denken vaak dat je al smartengeld krijgt als je je verdrietig of boos voelt. Maar dat is niet zo. De wet noemt duidelijk wanneer je recht hebt op smartengeld. Het moet gaan om lichamelijk letsel, opzettelijk toegebracht leed, of een duidelijke aantasting van je persoon of je eer. Ook denken veel mensen dat het bedrag iets zegt over hoe ernstig hun leed is. Dat klopt niet. De rechter bepaalt een billijk bedrag, dat kan laag zijn. In één uitspraak kreeg iemand maar €70,-.

Deze uitleg is door Rechtswijs geschreven op basis van de wettekst en de uitspraken hieronder, en gecontroleerd op verwijzingen naar wetsartikelen die er niet zijn. Hij vervangt geen advies over jouw eigen situatie.

De rechter heeft dit artikel in 1.011 gepubliceerde uitspraken toegepast, de meest recente op 16-7-2026.

Wat er in de wet staat

Voor nadeel dat niet in vermogensschade bestaat, heeft de benadeelde recht op een naar billijkheid vast te stellen schadevergoeding: a. indien de aansprakelijke persoon het oogmerk had zodanig nadeel toe te brengen; b. indien de benadeelde lichamelijk letsel heeft opgelopen, in zijn eer of goede naam is geschaad of op andere wijze in zijn persoon is aangetast; c. indien het nadeel gelegen is in aantasting van de nagedachtenis van een overledene en toegebracht is aan de niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot, de geregistreerde partner of een bloedverwant tot in de tweede graad van de overledene, mits de aantasting plaatsvond op een wijze die de overledene, ware hij nog in leven geweest, recht zou hebben gegeven op schadevergoeding wegens het schaden van zijn eer of goede naam.

Bron: wetten.overheid.nl. Dit is de geldende tekst zoals wij hem hebben opgehaald. Controleer bij twijfel altijd de officiële versie.

Hoe deze zaken eindigden

  • toegewezen 454 · 45%
  • afgewezen 321 · 32%
  • ongegrond 172 · 17%
  • gegrond 53 · 5%
  • niet-ontvankelijk 6 · 1%
  • vernietiging 2 · 0%

Let op wat deze woorden betekenen. "Toegewezen" zegt dat de rechter het verzoek toewees, niet wie er gelijk kreeg. Vroeg de werkgever om ontbinding, dan betekent toegewezen dat de werknemer zijn baan kwijt is. Vroeg de werknemer om vernietiging van zijn ontslag, dan betekent hetzelfde woord het tegenovergestelde. Deze cijfers zeggen dus iets over de procedure, niet over jouw kansen. Daarnaast zijn 18 tussenuitspraken buiten deze telling gehouden. Daarin heeft de rechter de zaak aangehouden en dus nog niets beslist.

De meest recente uitspraken

Rechtbank Overijssel 16-7-2026 toegewezen

Een burger die te lang moest wachten op een beslissing over verplichte geestelijke gezondheidszorg, ontving schadevergoeding van € 70,- wegens een termijnoverschrijding van de officier van justitie. Partijen kwamen overeen op een bedrag dat de rechtbank als billijk beoordeelde.

ECLI:NL:RBOVE:2026:4617
Hoge Raad 14-7-2026 ongegrond

De Hoge Raad vernietigt de uitspraak van het gerechtshof over de toewijzing van een vordering tot vergoeding van immateriële schade en de oplegging van een schadevergoedingsmaatregel, omdat het hof niet voldoende heeft gemotiveerd op welke grond uit art. 6:106 BW deze beslissing is genomen. De zaak wordt teruggestuurd voor herziening.

ECLI:NL:HR:2026:1263
Hoge Raad 14-7-2026 ongegrond

De Hoge Raad vernietigt de uitspraak van het gerechtshof over de toewijzing van een vordering tot vergoeding van immateriële schade en de oplegging van een schadevergoedingsmaatregel, omdat het hof niet voldoende heeft gemotiveerd op welke grond uit art. 6:106 BW deze beslissing is genomen. De zaak wordt teruggestuurd voor herziening.

ECLI:NL:HR:2026:1263
Centrale Raad van Beroep 2-7-2026 toegewezen

De Centrale Raad van Beroep bevestigt dat er geen procesbelang is voor eerdere periodes, maar veroordeelt het college tot vergoeding van bezwaarkosten en proceskosten wegens een inhoudelijke wijziging van het besluit en niet-tijdig beslissen. De urenomvang van vijf uur per week blijft in stand.

ECLI:NL:CRVB:2026:896
Centrale Raad van Beroep 2-7-2026 toegewezen

De Centrale Raad van Beroep bevestigt dat er geen procesbelang is voor eerdere periodes, maar veroordeelt het college tot vergoeding van bezwaarkosten en proceskosten wegens een inhoudelijke wijziging van het besluit en niet-tijdig beslissen. De urenomvang van vijf uur per week blijft in stand.

ECLI:NL:CRVB:2026:896
Centrale Raad van Beroep 29-6-2026 afgewezen

Een jonge persoon met een handicap die een uitkering ontvangt onder de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajong) heeft een verzoek om herziening van een eerdere uitspraak ingediend. De Centrale Raad van Beroep weigert dit omdat er geen nieuwe feiten of omstandigheden zijn die tot een andere uitspraak zouden hebben geleid. De eerdere uitspraak blijft geldig.

ECLI:NL:CRVB:2026:840
Rechtbank Den Haag 24-6-2026 toegewezen

De rechtbank oordeelt dat het Openbaar Ministerie onrechtmatig handelde door een persbericht te publiceren waarin een horecaondernemer werd geïdentificeerd als verdachte van zedenmisdrijven, zonder de vereiste toestemming van de hoofdofficier van justitie. Het persbericht was gericht op waarheidsvinding, dus onderworpen aan de Aanwijzing opsporingsberichtgeving, wat niet is nageleefd. Er is causaal verband tussen het bericht en immateriële schade, waardoor een voorschot van €15.000 wordt toegekend. De Staat moet het bericht verwijderen en schadevergoeding betalen.

ECLI:NL:RBDHA:2026:19054
Rechtbank Den Haag 24-6-2026 tussenuitspraak, zaak loopt nog

De Staat is aansprakelijk voor schade die een voormalig overheidsfunctionaris heeft geleden nadat hij onrechtmatig als voortvluchtige werd aangemerkt en publiekelijk werd aangehouden. De rechtbank stelt dat de Staat schadevergoeding moet betalen, maar de exacte hoeveelheid wordt vastgesteld in een schadestaatprocedure. De burger draagt 50% van de schade zelf.

ECLI:NL:RBDHA:2026:17735
Rechtbank Noord-Holland 17-6-2026 afgewezen

De eiser werd afgewezen in haar vordering tot immateriële schade en teruggeef van documenten. Het procedeerverbod tegen haar werd toegewezen vanwege misbruik van procesrecht, en zij moet reële proceskosten vergoeden. De gedaagde krijgt een dwangsom bij overtreding.

ECLI:NL:RBNHO:2026:8800
Rechtbank Rotterdam 12-6-2026 toegewezen

De aangeklaagde is aansprakelijk voor onrechtmatige daad na een geweldsincident op een festival, omdat zijn beroep op noodweer niet is bewezen. Het slachtoffer ontvangt schadevergoeding voor medische kosten, verlies van verdienvermogen, toekomstige zorg, smartengeld en incassokosten, met wettelijke rente. Eigen schuld wordt afgewezen. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.

ECLI:NL:RBROT:2026:6761
Gerechtshof Amsterdam 9-6-2026 toegewezen

De Staat moet een schadevergoeding van €230,- betalen omdat de officier van justitie een verzoek tot beëindiging van verplichte zorg niet onverwijld heeft ingediend, wat leidt tot spanning en frustratie bij de betrokkene. Het hof baseert dit op artikel 10:12 lid 3 Wvggz en een uitspraak van de Hoge Raad.

ECLI:NL:GHAMS:2026:1611
Centrale Raad van Beroep 3-6-2026 toegewezen

De Centrale Raad van Beroep bevestigt dat een schadevergoeding van € 1.000,- voor immateriële schade terecht is toegekend aan een burger die onrechtmatig werd vervolgd door het Uwv. De hogere vergoeding van € 5.000,- wordt afgewezen wegens ontoereikende onderbouwing van materiële schade.

ECLI:NL:CRVB:2026:743

Artikelen die hier in de praktijk bij horen

Deze artikelen worden opvallend vaak in dezelfde uitspraken aangehaald. Dat is het soort verband dat een jurist in zijn hoofd heeft en dat je nergens opgeschreven vindt.

Art. 6:119 BW

samen in 165 uitspraken

Art. 6 EVRM

samen in 151 uitspraken

Art. 6:162 BW

samen in 117 uitspraken

Art. 8:88 Awb

samen in 89 uitspraken

Art. 6:96 BW

samen in 83 uitspraken

Art. 6:97 BW

samen in 54 uitspraken

Art. 8 EVRM

samen in 47 uitspraken

Art. 6:95 BW

samen in 43 uitspraken

Jouw situatie

Wat betekent dit artikel in jouw geval?

Een wetsartikel zegt pas iets als je het naast je eigen papieren legt. Stel je vraag aan Rechtswijs, dan zoeken we de bepalingen en uitspraken erbij die bij jouw situatie horen, en laten we zien waar het antwoord vandaan komt.

Gratis je vraag stellen

Deze pagina is samengesteld uit openbare bronnen: de wettekst van wetten.overheid.nl en gepubliceerde uitspraken van rechtspraak.nl. De samenvattingen per uitspraak zijn door Rechtswijs gemaakt en kunnen nuance missen; de uitspraak zelf is altijd leidend. Dit is geen juridisch advies.